Free counter and web stats

b'Shem

Interneringskamp Schoorl

Kamp Schoorl, foto NIOD, Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.
Gedwongen gymnastiek oefeningen op de appèl plaats van het Interneringskamp Schoorl

       Volgens Dr. L. de Jong, auteur van de boeken serie "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog," werd in juni 1940 door de bezetter besloten om de in Nederland wonende Engelse, Franse en Belgische mannelijke staatsburgers van zestien jaar en ouder te interneren. Zij werden ondergebracht in een aan de rand van de duinen liggend barakkenkamp te Schoorl dat voor de meidagen van 1940 delen van een Nederlands infanterie-regiment gehuisvest had en na de capitulatie korte tijd in gebruik was geweest bij een onderdeel van de Wehrmacht - het Duitse Leger. De Fransen en Belgen werden spoedig vrijgelaten, later ook de Engelsen, voorzover zij zestien tot achttien jaar waren. De oudere Engelsen werden, vermoedelijk in 1941, naar een civiel interneringskamp in Opper-Silezië overgebracht, in Tost bij Gleiwitz, en aan die Engelse mannen werd in december 1942, toen de Verenigde Staten met Duitsland in oorlog waren geraakt, een aantal Amerikaanse staatsburgers uit Nederland toegevoegd die eerst enige maanden in het kamp Amersfoort geïnterneerd waren geweest; de vrouwen onder hen werden met enkele Engelse vrouwen naar een apart interneringsoord overgebracht, ver van de mannen: In Liebenau aan het Meer van Konstanz. Het totaal aantal van deze geïnterneerden bedroeg in de zomer van 1944 ruim vierhonderd.

       SS-Untersturmführer - 2de Luitenant in de SS Arnold Schmidt was de eerste commandant van het Interneringskamp Schoorl. Vermoedelijk werd het kamp Schoorl aanvankelijk gewoon aangeduid als Internierungslager - Interneringskamp. Het ressorteerde onder de Befehlshaber de Sicherheitspolizei und des SD - Commandant van de Geheime Politie en van de Geheime Dienst, en had een SS Officier als kommandant. Schmidt werd vervangen door SS-Untersturmführer - 2de Luitenant in de SS, Johann Stöver, die op zijn beurt weer vervangen werd doo SS-Untersturmführer - 2de Luitenant in de SS Karl Peter Berg. Het kamp werd bewaakt door manschappen van de Ordnungspolizei - Orde politie en kreeg, toen Stöver verdween, officieel de aanduiding: Polizeiliches Durchgangslager - Politie Doorgangskamp Schoorl. In feite was het al vele maanden zulk een doorgangskamp geweest, beter misschien: een concentratiekamp, in zoverre namelijk dat het gebruikelijk was om er groepen personen in op te sluiten die of in het kamp een korte straftijd ondergingen of er vastgehouden werden in afwachting van hun transport naar een ander kamp.



Arnoldt Schmidt, photo courtecy Albert Boer, Het Kamp Schoorl. Johann Stöver, photo courtecy RIOD. Karl Peter Berg, photo courtecy RIOD.
Foto's vlnr: Arnold Schmidt - Johann Stöver -, Karl Peter Berg

       Onder hen waren de bijna 400 Amsterdamse en Haagse Joden die bij razzia's op 22 en 23 februari 1941 gegrepen waren. Deze werden naar Buchenwald doorgezonden. Begin maart kwamen daar een kleine twee honderd 18 tot 30 jarigen bij, allen inwoners van Sommelsdijk, die in hechtenis genomen werden als strafgijzelaars. Wat was hun misdaad? Ze hadden herhaaldelijk personeel van het Duitse leger en de Nederlandse politie beledigd waarvoor ze veroordeeld waren tot één maand detentie. Begin mei kwamen daar bijna drie honderd officieren van het 1ste luchtvaartregiment bij die er van verdacht werden samengewerkt te hebben met drie piloten die met 2 Fokker G-1's naar Engeland ontsnapt waren. Ze werden veroordeeld tot zes weken detentie. In de loop van 1941 werden meerdere mensen gevangen genomen die vrij spoedig weer vrijgelaten werden of werden doorgezonden naar een van de Duitse concentratie kampen. Schoorl werd tegen het eind van oktober 1941 gesloten. In de vrij korte periode van het bestaan van kamp Schoorl, buitenlanders niet meegerekend, telde het kamp ongeveer 1,900 gevangenen. Doch nooit waren er meer dan 700 gevangenen tegelijk opgesloten.


Vrouwelijke gevangenen in Schoorl, foto RIOD, Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie.
Appèl vrouwelijke gevangenen in Schoorl

       Van af medio augustus 1941 werden 450 gevangenen successievelijk overgebracht naar Amersfoort. Onder de 1,900 gevangenen in Schoorl bevonden zich ongeveer 25 vrouwen. Zij werden niet naar Amersfoort gezonden maar via één van de Amsterdamse Huizen van Bewaring gingen ze naar het beruchte kamp KL Ravensbrück. "Daar is het niet zo prettig als hier," zei Berg, de Lagerkommandant van Schoorl, tegen één van de vrouwen. Was Schoorl dan zo prettig? Helemaal niet, maar het regime was er minder streng en er is, voorzover bekend, niet één gevangene gestorven. Bij voorkeur werden communisten van Joodse afkomst door Berg getreiterd. Ze kregen uitputtende straffen opgelegd.

       Berg moet op de hoogte geweest zijn met wat er omging in het beruchte vrouwenkamp Ravensbrück. Waarom het kamp in Schoorl als Polizeiliches Durchgangslager opgeheven werd is niet bekend. Men vermoedt is dat de SD van oordeel was dat de ligging te excentrisch was en dat het bovendien, zo dicht bij de kust, teveel risico's inhield; Het is ook mogelijk dat de terreingesteldheid rond het kamp te weinig uitbreidingsmogelijkheden bood.

Graag via email de Site vermelden waarover u een vraag, opmerking,
verbetering of een eventuele bijdrage wilt plaatsen. U kunt zich richten
tot zowel de schrijver Hans Vanderwerff als de Webmaster Sion Soeters
Verantwoording: Nederlandse vertaling bewerkt door: Gerrit de Jong

Het laatst gewijzigd op 23 juli 2009


Van de volgende Bronnen werd gebruikt gemaakt


Back arrow button