b'Shem

ARBEIT MACHT FREI - WERK BEVRIJDT

The switch from life to death. Picture taken in 1997 by Hans Vanderwerff.
Deze spoorweg wissel binnen in het vernietigings kamp van Birkenau
betekende letterlijk het verschil tussen leven en dood voor de slachtoffers.

       Sommige mensen weigeren nog steeds te accepteren dat de Holocaust werkelijk heeft plaatsgevonden. Voor hen is het begrip Auschwitz/Birkenau niets meer en niets minder dan een sterk overdreven en verzonnen gruwelverhaal, verzonnen door de zegevierende geallieerden, dat gebruikt werd om het Duitse volk tot in de eeuwigheid op te zadelen met een bezwaard geweten. Psychologisch gezien zijn zo'n reactie en houding best te begrijpen. Er zullen altijd mensen blijven die zich, ongeacht wat anderen zeggen of bewezen hebben, vastklampen aan het tegenovergestelde. Ongeacht het feit dat vernietigingskampen echt bestonden gedurende de nazi overmacht. De afgrijselijke waarheid van de vernietigingskampen zoals Chelmno, Belzec, Sobibor, Treblinka, Majdanek, en Auschwitz/Birkenau, gaat het voorstellingsvermogen van de gemiddelde mens ver te boven.

       Auschwitz was de grootste van de nazi concentratie- en vernietigings kampen. In Auschwitz II, beter bekend als Birkenau, waren op enig moment vijf gaskamers en crematoria in bedrijf waar gebruik gemaakt werd van het giftige cyanide gas Zyklon-B. Dit gifgas werd oorspronkelijk geproduceerd door een Duits bedrijf voor gebruik als ongediertebestrijdsmiddel. In Birkenau stierven dagelijks ongeveer vijf tot zes duizend mensen. Zij, die bij aankomst niet meteen werden vergast en gecremeerd, stierven door onmenselijk zware arbeid en uithongering.

       Het Auschwitz complex was een duivels oord waar tijdens de tweede wereld oorlog een wetenschappelijk ontworpen en efficiënt uitgevoerde volkerenmoord plaats vond. Nauwkeurige statistieken werden niet bijgehouden, maar het geschatte dodental van alle kampen behorende tot het Auschwitz and Birkenau complex varieert van anderhalf tot meer dan vier miljoen mensen. In dit laatste getal zijn ook een groot aantal Polen als politieke gevangenen, Russische krijgsgevangenen, Zigeuners, homoseksuelen, Jehovah's getuigen, geestelijk en lichamelijk gehandicapten en andere minderheden die beschouwd werden als "bedreiging" voor het Reich - Rijk inbegrepen.

       Danuta Czech, schrijfster van het boek "Auschwitz Chronicle, 1939-1945" verklaart, "Een nauwkeurig, historisch verslag van het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz en Birkenau hangt om praktische redenen samen met de beschikbaarheid van betrouwbare documenten. Een historicus die de geschiedenis van een concentratiekamp tracht te reconstrueren stuit op ernstige problemen, zoals veel gebeurd is, wanneer de meest noodzakelijke documenten met opzet vernietigd werden door vertegenwoordigers van het Rijk. De verwachting was dat met die vernietiging al het beschuldigend bewijs van hun misdaden zou verdwijnen."

       Danuta Czech is het voormalig hoofd van de onderzoek afdeling van het Officiele Auschwitz Museum waar zij, in 1955, haar werk aanving dat culmineerde met het uitgeven van het boek Auschwitz Chronicle. Zij werd in Polen geboren in het jaar 1922. Gedurende de 2de Wereldoorlog was zij een actief lid van de ondergrondse in het Tarnow district.

       Toen Danuta Czech haar waardevolle boek schreef, maakte zij gebruik van het materiaal dat haar beschikbaar gesteld werd uit de archieven van het Auschwitz Herdenking Monument en van de Duitse Bonds Archieven. Zij heeft ons een uiterst nauwkeurig document bezorgd. Zij heeft een nauwkeurig verslag nagelaten van het leven in Auschwitz en Birkenau. Het heeft veel van een dagboek weg. Chech beschrijft in haar boek nauwkeurig de dagelijkse activiteiten in Auschwitz I en Auschwitz II (Birkenau). Verder geeft het boek een nauwgezette beschrijving van het leven en van de dood van veel gevangenen in de beide kampen.


DE DADERS


Rudolf Höss Arthur Liebehenschel
Rudolf Höss - Arthur Liebehenschel
Richard Bär
Richard Bär


       SS-Hauptsturmführer - SS-Kapitein Rudolf Franz Ferdinand Höss, kan zonder meer de grootste massamoordenaar uit onze moderne geschiedenis worden genoemd. Hij was architect en uitvoerder van het grootste moorddadige centrum ooit gebouwd. Een vernietigingskamp, waarvan de naam gelijk staat met de diepste duisternis van de menselijke ziel. Höss was de eerste commandant van Auschwitz/Birkenau. Hij was verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken van mei 1940 tot november 1943. De opvolger van Höss was de evenzeer gevreesde SS-Obersturmbannführer - SS-Luitenant Kolonel Arthur Liebehenschel. Hij nam de verantwoording van het kamp over van november 1943 tot en met mei 1944. Voor zijn misdaden werd Liebehenschel ter dood veroordeeld door het Hoge Volks Gerecht in Krakow, Polen. Het vonnis werd voltrokken. De derde en laatste commandant was SS-Sturmbannführer - SS-Majoor Richard Bär. Hij nam de leiding over van mei 1944 tot aan de bevrijding van het kamp door het Russische leger in januari 1945. Na de oorlog dook hij onder en woonde in Hamburg onder de naam Karl Neumann. Hij werd in 1960 gearresteerd en overleed in 1963 in gevangenschap.

       Tijdens zijn berechting gaf Höss toe dat tenminste twee en een half miljoen mensen om het leven gebracht waren in Auschwitz/Birkenau. Het proces van Höss vond plaats vlak na de oorlog. Hij werd schuldig bevonden en ter dood veroordeeld. Het vonnis werd in april 1947 uitgevoerd. De galg die hij in Auschwitz I voor zijn slachtoffers had laten bouwen werd daarvoor gebruikt. Het was gedurende zijn gevangenschap en net voor zijn eigen terechtstelling dat Höss zijn vrijwillige verklaring aflegde. Misschien had hij gehoopt dat met zijn schuldbekentenis en de omschrijving van zijn activiteiten als SS commandant hij de uitslag van zijn berechting kon beïnvloeden. Over de experimenten die uitgevoerd werden in de kelderruimtes van Straf Blok 11 en het eerste gebruik van het gifgas Zyklon B in de gaskamers van crematorium I, had Höss het volgende te zeggen:

       "In die tijd schonk ik niet veel aandacht aan het probleem om Russische krijgsgevangenen af te maken. Es war ein Befehl - Het was een bevel, en ik moest dat uitvoeren. Hoewel ik eerlijk moet zeggen dat door gebruik te maken van het gifgas bij het doden van die grote groep mensen mijn ongerustheid weggenomen was. Het lag in de bedoeling om binnen korte tijd te beginnen met de massa-uitroeiing van de Joden. Tot op dat moment wist noch ik, noch Adolf Eichmann hoe een dergelijke massamoord uitgevoerd moest worden. We wisten dat een soort gifgas gebruikt zou worden maar welk soort gas was nog niet bekend en ook niet hoe het toegepast moest worden. Nu hadden we beide, gifgas zowel als de methode waren ons nu bekend. Ik maakte mij bezorgd als ik aan massa executies met de kogel dacht, vooral als het vrouwen en kinderen betrof. Ik was inmiddels ziek van al de executies. Nu was mijn gemoed gerust gesteld."

Barbed wire fence of Birkenau. Picture taken by Hans Vanderwerff in 1997.
Auschwitz II, beter bekend als Birkenau, gezien van buiten de prikkeldraad omheining.
Binnen het prikkeldraad was het uiteindelijke lot van de ongelukkige slachtoffers een feit!

       Het overgrote deel van de Holocaust slachtoffers kwam uit die landen die door de nazi's bezet waren. Auschwitz II, meestal Birkenau genoemd, staat vandaag de dag bekend als het symbool van de Holocaust. Ten minste een derde van de geschatte zes miljoen Joden die in nazi vernietigingskampen gedurende de Tweede Wereldoorlog omgekomen zijn, verloren hun leven in Birkenau.

       Auschwitz werd in april 1940 opgericht door de nazi leider Heinrich Himmler. Himmler was het hoofd van twee nazi organisaties, de Schutzstaffel SS - de nazi beschermingsafdeling, en de Gestapo - Geheime Politie. In het begin was kamp Auschwitz er alleen voor politieke gevangenen. Voornamelijk waren het Poolse onderdanen die daar opgesloten zaten nadat Polen door de Duitsers onder de voet gelopen was. Het nabij gelegen Brzezinka - Birkenau, officieel Auschwitz II geheten, werd begin oktober 1941 opgericht en na augustus 1942 maakte het beruchte vrouwenkamp daar deel van uit. In Birkenau waren vijf gaskamers in gebruik, die zodanig ontworpen waren dat ze veel leken op ruw aangelegde douches. Ook waren er vijf crematoria om de lichamen van de, merendeels, argeloze slachtoffers te verbranden.

       Ongeveer 40 extra kampen werden rond Auschwitz gevestigd. Dit waren gedwongen werkkampen en stonden collectief bekend als Auschwitz III. Het eerste dat werd gebouwd nabij Monowitz bevatte Poolse politieke gevangenen, die door de nazi's gedwongen geëvacueerd waren uit hun woonplaatsen. Joodse slachtoffers, gedeporteerd via het spoor vanuit alle gebieden binnen Europa die door de nazi's bezet werden, kwamen in dagelijkse transporten in Auschwitz/Birkenau aan. De nieuwkomers in Birkenau werden in drie groepen gedeeld. De eerste groep werd binnen een paar uur door de gaskamers en crematoria verwerkt. Meer dan 20.000 mensen konden per dag vergast en gecremeerd worden. Gevangenen uit de tweede groep werden deze eerste uitroeiing bespaard. Ze werden gedwongen om slavenarbeid uit te voeren in een van de omringende kampen van Auschwitz ten behoeve van industriële bedrijven, zoals I.G. Farben en Krupp, totdat ook zij zich dood werkten of van ziekte omkwamen.

       Tussen 1940 en 1945 werden 405.000 gevangenen geregistreerd als arbeiders. Van hen kwamen er ongeveer 340.000 om door executies, afstraffingen, verhongering en ziekte. Sommige gevangenen overleefden door de hulp van de Duitse industrialist Oskar Schindler. Hij redde ongeveer 1000 Poolse Joden door hen voor hem te laten werken. Tengevolge hiervan werden zij niet naar Auschwitz afgevoerd. Zij werkten eerst in een fabriek in de buurt van Krakow en later in een fabriek in wat nu bekend staat als de Tsjechische Republiek. Een derde groep, die voor het grootste deel uit tweelingen en dwergen bestond, ondergingen medische experimenten uitgevoerd door doktoren, die onder leiding stonden van Josef Mengele. Mengele stond onder de gevangenen bekend als de 'Engel des doods.' Het kamp werd gedeeltelijk bewaakt door gevangenen, waarvan enkelen geselecteerd werden als Kapos (ordonnansen, oppassers). Anderen hadden het ongeluk uitgezocht te worden voor Sonderkommando - Speciale kommando werk in de crematoria.

       De leden van deze groepen werden periodiek vermoord om geheimhouding te verzekeren. Kapos - kamp bewakers en Sonderkommandos - Speciale kommandos werden aangewezen door leden van de SS; bij elkaar waren 6000 SSers in Auschwitz geplaatst. Tegen 1943 hadden zich verzetsbewegingen in Auschwitz ontwikkeld. Het lukte deze bewegingen een aantal gevangenen te assisteren bij hun ontsnappingsplannen; deze ontsnapte gevangenen namen het nieuws van de uitroeiingen met zich mee, zoals de moord op honderd duizenden Joden, die tussen mei en juli 1944 vanuit Hongarije waren gedeporteerd. In oktober 1944 vernielde een groep heldhaftige Sonderkommandos een van de vijf gaskamers in Birkenau. Zij en hun medeplichtigen, een groep vrouwen uit het Monowitz werkkamp, zijn allen ter dood gebracht. Toen het Russische leger op 27 januari 1945 het kamp Auschwitz bevrijdde, vond het leger ongeveer 7.600 overlevenden die meer dood dan levend daar waren achtergelaten. Meer dan 58.000 gevangenen werden met geweld door de nazi's naar concentratiekampen in het Westen gestuurd. Die dwangevacuaties worden nu als dodenmarsen gekenmerkt. De Poolse regering opende in 1946 een museum bij het hoofd concentratiekamp van Auschwitz ter herinnering aan haar slachtoffers. Jaarlijks gaan er ongeveer een half miljoen bezoekers door de smeedijzeren poort van Auschwitz dat nog altijd het cynische motto ARBEIT MACHT FREI - WERK BRENGT BEVRIJDING draagt.

       Het nazi oorlogsbelang vereiste dat het vermoorden van hun slachtoffers maximale en economische voordelen op zou brengen. Voordat de lichamen van de slachtoffers mocht worden verbrand werd hun haar afgeknipt, terwijl goud vullingen en gouden tanden door gevangen tandartsen en tandtechnici werden verwijderd. Het haar werd gebruikt voor haarvezel en het goud werd versmolten tot staven en verstuurd naar Berlijn, vanwaar zij op geheime Zwitserse bankrekeningen werden geplaatst. Na de bevrijding werden tonnen haar gevonden in de opslagplaatsen van de kampen; de Nazi's hadden geen tijd gehad om het allemaal te verwerken. Bewijs dat dit haar afkomstig was van de slachtoffers werd geleverd door het Krakow Gerechtelijk Expertise Instituut. Hun analyses toonden aan dat sporen van blauwzuur, een giftige component, typisch voor de Zyklon-B samenstelling, in het haar aanwezig waren.

       Sceptici van de Holocaust en revisionisten van de geschiedenis bevestigen dat sommige Joden gevangen waren gezet in plaatsen als Auschwitz. Maar zij blijven er bij, zoals bleek gedurende het proces tegen Jim Keegstra de Holocaust loochenaar, voormalig burgemeester en onderwijzer aan de openbare school uit Eckville in Alberta, Canada, dat deze plaatsen waren voorzien van alle weelde van een country club, inclusief zwembad, danszaal, synagoge en recreatie faciliteiten. Sommige Joden mogen overleden zijn, geven zij toe, maar dit was een natuurlijk gevolg van de ontberingen van een oorlog. Deze veronderstellingen zijn gebaseerd op gedetailleerde informatie, die beschikbaar is over Kamp Westerbork en tot op zekere hoogte ook van ghetto Theresienstadt in de Tsjechische Republiek. Verhalen en foto's van deze twee kampen tonen aan dat gevangenen zich te 'buiten gaan' aan shows en ander 'vermaak' en dat de kampen voorzien waren van de beste medische verzorging. Hoewel dit ogenschijnlijk waar leek, het schetsen van een dergelijk beeld is misdadig en misleidend en ver van de waarheid. Uiteindelijke dood in plaatsen als Auschwitz/Birkenau, Belzec, Chelmno, Majdanek, Sobibor, Treblinka en andere plaatsen van uitroeiing, zoals moord door de Einsatzgruppen, was de realiteit.

       Nu, bij het bereiken van de 21ste eeuw, worden we nog dagelijks geconfronteerd met de gevolgen van individuele keuzen die mensen in onze wereld maken. Of het nu het etnisch reinigen in het voormalige Joegoslavië is, of de Armeense Volkerenmoord aan het begin van de 20e eeuw. De slachtpartijen in Cambodja en Laos door de Rode Khmer, of de voortdurende onderdrukking, slavernij en moord in Darfoer in de Soedan. De Chinese overval in en onderdrukking van Tibet, of de sluipmoord begaan door de vuurpeletons van de moordcommandos in Oost Timor. Als laatste nog het voortdurende conflict tussen de Tutsis en Hutus in Rwanda. Ik begrijp dat het vermogen om te vernietigen en het begaan van de meest duivelse misdaden in elk van ons aanwezig is. We hoeven daar echter niet aan toe te geven. Zelfs het ontkennen van misdaden tegen de menselijkheid kan ik wel begrijpen maar niet aanvaarden. Wie houdt zoiets gruwelijks echt voor mogelijk? Moge het ons gegeven zijn om op te staan voor hen die vechten voor de vrijheid van de medemens en soms zelfs hun leven daarvoor opofferen opdat onze kinderen in vrede kunnen opgroeien, waar te wereld zij ook leven.

Graag via email de Site vermelden waarover u een vraag, opmerking,
verbetering of een eventuele bijdrage wilt plaatsen. U kunt zich richten
tot zowel de schrijver Hans Vanderwerff als de Webmaster Sion Soeters
Verantwoording: Nederlandse vertaling bewerkt door: Gerrit de Jong

Het laatst gewijzigd op 10 december 2007


Van de volgende Bronnen werd gebruik gemaakt

Back arrow button